Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi, birçok tüketicinin satın alma alışkanlıklarını ve markaların iletişim stratejilerini köklü bir değişime sürükledi. İnsanoğlunun içgüdülerinden biri olan korku, ön plana çıkarak bireylerin benliklerini kaybetmesi sonucunda, bilinçsiz satın alma eğilimlerinide ortaya çıkarmış oldu. İnsanlar tüketimeyeceği kadar ürünler alarak evlerini birer depolara dönüştürürken, korku güdüsünün sonucunda insanoğlu, virüse değil ancak bilinçsiz satın alma güdüsüne yakalandı.
Markalar sanal sisteme geçerek, ürünlerini ve mallarını oradan pazarlamaya başladılar. Tabii bazı markalar da strateji değiştirerek, farklı ürünler satma yolunu tercih etti. Bazıları için avantaj olurken bazıları içinde markaya duyulan itibarın kaybıyla sonuçlandı. Ancak duruma genel olarak bakarsak birçok marka farkındalık projeleri kapsamında, toplumun yararını gözeten sloganlar kullanarak, karşımıza çıkmayı tercih etti.
Dünya çapında büyük bir kargaşaya neden olan Covid-19, reklam stratejisilerini de etkiledi, birçok ünlü marka logolarını ayırarak sosyal mesafeye dikkat çekerken, evlerden çıkmamamız içinde uyarılarda bulundular. Reklamlarda #evdekal #hayatvesığar hashtagleri kullanarak halkın evde kalabileceğeni vurguladılar. Bu sosyal farkındalık mesajlarını birçok farklı mecralarda gördük. Ama virüsle beraber Tv izlenme oranları artmasıyla, Tv’de sıklıkla karşımıza çıkan ve sosyal mesajlar içeren bu reklamlar, bireylerde markaya ait satın alma güdüsünü tetiklemiş oldu. Aynı zamanda sosyal medyada geçirilen vaktin artmasıyla, reklamlar saniyeler içinde milyonlara ulaşarak, markanında itibarını yükseltilmesine katkı sağladı.
Kısacası bu dönemde markalar, toplumu etkileyen ve sosyal farkındalık mesajları içeren iletişim çalışmaları yürüterek çoğu tüketicileri etkilemeyi başardı. Ayrıca sağlık mensuplarına ücretsiz bir şekilde tıbbi ihtiyaçlar ve gıda yardımlarında bulunarak toplum tarafından takdir toplamış oldular.
Tabii her ülkede olduğu gibi bazıları bu işi, kâr amacı güderek ticarete döktü. Birçok ünlü marka isimlerinin yazdığı maskeler üreterek, akıl almaz bütçelerde satmanın bedelini, itibar kaybıyla ödemiş oldu.
Halbuki Robert Bosch zamanında, “Müşterilerimin güvenini kaybetmektense, para kaybetmeyi tercih ederim.” Demişti. Tabii Robert Bosch gibi düşünen, markalar öncelikle çalışanlarını korumak suretiyle birçok önlemler aldılar. Bu önlemleri gerek global markalar gerekte yerel markalar olmak üzere üzerlerine düşen yükümlülükleri tavizsiz bir şekilde yerine getirdiler. Birçok marka, gerek duyulmayan çalışanlarını ücretli izne çıkartarak sosyal haklarını güvence altına alırken, geriye kalan çalışanlara ise gıda ve sağlık ekipmanları dağıtarak, virüsten korunmalarına yardımcı oldular.
Mağazalar, müşterilerini 5’er kişilik grup halinde alarak virüsün yayılımına engel olmaya çalıştılar. Böylece sosyal mesafe kuralını düzgünce uygulamış oldular. Ayrıca aynı şekilde markalar bulunduğu noktalarda dezenfekte jelleri koyarak, hem çalışanlarına hemde müşterilerin sağlıklarını korumak için bir adım daha atmış oldular.
Yılın Rekortmenleri: Kolonya ve Maske
Tüm insanlık bu iki ürün için birbirlerini ezdiler desem yanlış olmaz. Dünyada ve ülkemizde altından daha kıymetli bir ürün haline gelen bu ikili, satış rekoru kırarak yılın en çok satılan ürünleri oldular. Tüm dünya halkı bu ikiliyi evlerinde bulundurmak için yarışa girdi. Marketlerde, eczanelerde, tıbbi ihtiyaçları satan bayiilerde hatta temizlik ürünleri satan mağazalarda ürünler bitme noktasına geldi. Özellikle cep boyutları tercih edilince, zamın arkası kesilmedi. Virüsten önce 13.49 TL’ye satılan 500 ml kolonya şişesi, şu anda 35 TL’yi görmüş durumda. Ancak zam yapan bu markalar itibarlarını kaybetmiş olacak. Salim Hocanın dediği gibi, “İtibarları zarar gören şirketler üzerine yapışan ‘leke’ o şirketin tarihinden hatta o şirket iş dünyasından silinse bile çıkmıyor. Hiçbir deterjan, leke sökücü bu lekeyi o şirketin logosundan atamıyor.” Piyasaların yerinden oynamasının başkahramanları, günün sonunda o lekeyi çıkartamayacak ve hayatta is bırakanlardan olacaklardır.
Gayrimenkul
Covid-19 pandemisi, gayrimenkul sektörününde artışa geçmesini sağladı. İnsanlar izole işlemini kalabalıktan uzak yerlerde geçirmek isteyince, gerek kira gerekte satın alma işlemleri ivme kazandı. İnsanlar şehirden uzaklaşarak kendilerini karantina altına aldılar. Bu durumda satın alma işlemleri artınca konut fiyatlarıda yüzde 5 artmış oldu.
Otomotiv Sektörü
Otomobile talepler düşünce, son 11 yılın en düşük satışlarını gerçekleştirerek virüse yenilen sektörlerden biri oldu. İnsanlar evden çıkmayınca arabalara duyulan ihtiyaçta ortadan kalkmış oldu. Bu sektörün devlerinden biri olan Almanya, daha az araba üretilmesine karar aldı. Tüketim olmayınca üretimde durma noktasına geldi. Trafiğin bitmesiyle yollar, yerini boş asfaltlara bıraktı.
Covid-19’la beraber teknoloji hayatımızda daha da yaygınlaştı. Artık 7’den 77’ye herkes teknolojik aletler kullanmayı öğrendi. Bundan dolayı sürekli dijital içerikler teker teker tüketirdi. Neredeyse sosyal medya profili oluşturmayan kimse kalmadı. İlgimi çekti yıllarca Instagram’dan uzak duran Johnny Depp bile, çağa ayak uydurmak maksadıyla Instagram’a, “Merhaba” dedi. İnternetin girmediği ev, sayılı hale geldi. Hatta öyle ki ülkemizin fiber altyapısı zor duruma girdi. İnsanlar, evlerinde 7/24 internet kullanmadı adeta sömürdü. Sadece internette değil telefonlarımızı değiştirdik, yetmedi evlerimizi teknolojik aletlerle donattık. Teknolojiyi adeta bir sülük gibi emdikçe emdik.
Ancak unutmayalım ki Gazi Mustafa Kemal Atatürk, “Çalışmadan, yorulmadan ve üretmeden, rahat yaşamak isteyen toplumlar; evvela haysiyetlerini sonra hürriyetlerini daha sonra da istiklal ve istikballerini kaybetmeye mahkumdurlar.” Diyerek, günümüzün tüketim hastalığının çözümünü, üretmek olduğunu gözler önüne sermiştir.
Kaynakça;
https://www.google.com.tr/amp/s/mediacat.com/markalardan-coronavirusle-mucadele-mesajlari/amp/
https://www.ideasoft.com.tr/pazarlama-iletisimi-stratejsi/
https://www.ntv.com.tr/ekonomi/istanbulda-zam-sampiyonu-kolonya,r2UAwUHYJk6LI4TV2dUgxQ
Muhammet İpek 
Yorum bırakın